Advocates-am.com 
Երբևէ գնումներ կատարելիս հայտնվե՞լ եք այնպիսի իրավիճակում, երբ ձեր ստացած ապրանքը ոչ միայն չի համապատասխանում գովազդային նկարին, այլև բոլորովին այլ տեսք կամ որակ ունի։ Այդ զգացումը՝ հիասթափությունից մինչև անելանելիություն, ծանոթ է մեզանից շատերին։ Սակայն հարկավոր է իմանալ, որ Հայաստանում դուք ունեք հստակ սպառողի իրավունքներ, որոնք պաշտպանում են ձեզ նմանատիպ դեպքերում։ Մի՛ վհատվեք, եթե ապրանքը բնորոշ չէ նկարագրությանը. այս հոդվածում կպարզաբանենք, թե ինչպես կարող եք պաշտպանել ձեր շահերը։
Ի՞նչ է նշանակում «ապրանքը բնորոշ չէ նկարագրությանը»
Այս արտահայտությունը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ դուք գնում եք մի ապրանք, որը չի համապատասխանում վաճառողի կողմից տրամադրված տեղեկատվությանը՝ լինի դա նկարագրություն կայքում, գովազդային բրոշյուրում, թե վաճառողի բանավոր խոսքերում։
Հիմնական դեպքերը, երբ ապրանքը կարող է չհամապատասխանել նկարագրությանը.
- Այլ գույն կամ չափս. Պատվիրել եք կարմիր զգեստ, ստացել՝ կապույտ, կամ պատվիրել եք L չափս, ստացել՝ M։
- Տարբերվող հատկանիշներ. Ապրանքի նկարագրության մեջ նշված է, որ այն ունի որոշակի ֆունկցիա (օրինակ՝ անջրանցիկ է), սակայն իրականում այդ հատկությունը բացակայում է։
- Որակի անհամապատասխանություն. Նկարում կամ նկարագրության մեջ ապրանքը թվում է բարձրորակ նյութից պատրաստված, իսկ իրականում այն ցածրորակ է կամ ունի թերություններ։
- Կեղծում կամ կրկնօրինակ. Ներկայացվում է որպես օրիգինալ բրենդային ապրանք, բայց իրականում պարզվում է, որ կեղծ է։
- Թերի կամ վնասված ապրանք. Ապրանքը առաքվում է վնասված կամ թերի մանրամասներով, չնայած նկարագրության մեջ նշված էր որպես անթերի։
Ի՞նչ է ասում օրենքը. Ձեր իրավունքները Հայաստանում
Հայաստանի Հանրապետության «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքը հստակորեն սահմանում է ձեր իրավունքները նման իրավիճակներում։ Որպես սպառող՝ դուք ունեք իրավունքներ, որոնք պետք է իմանաք և օգտագործեք:
Ձեր հիմնական իրավունքները, եթե ապրանքը չի համապատասխանում նկարագրությանը.
- Փոխանակել ապրանքը. Դուք կարող եք պահանջել փոխանակել անորակ ապրանքը նույն մակնիշի (մոդելի, տեսակի) պատշաճ որակի ապրանքով։
- Փոխանակել այլ ապրանքով. Կարող եք պահանջել փոխանակել այլ մակնիշի (մոդելի, տեսակի) ապրանքով՝ համապատասխան վերահաշվարկով։
- Հատուցել թերությունները. Դուք կարող եք պահանջել, որ վաճառողն անհատույց վերացնի ապրանքի թերությունները կամ հատուցի ձեր կողմից դրանք վերացնելու ծախսերը։
- Գնի իջեցում. Կարող եք պահանջել ապրանքի գնի համաչափ իջեցում։
- Գումարի վերադարձ. Եթե վերոնշյալ տարբերակները ձեզ չեն բավարարում, դուք իրավունք ունեք հրաժարվել պայմանագրից և պահանջել ամբողջությամբ վերադարձնել ձեր վճարած գումարը։
Հիշեք, որ ոչ պարենային ապրանքի համար, եթե այն չի համապատասխանում նկարագրությանը կամ որակին, դուք կարող եք այդ պահանջները ներկայացնել վաճառողին 14 օրվա ընթացքում՝ չհաշված գնման օրը։ Իսկ թաքնված թերությունների դեպքում՝ ապրանքի երաշխիքային ժամկետի ընթացքում կամ, եթե երաշխիքային ժամկետ սահմանված չէ, ապա օրենքով նախատեսված ժամկետներում։
Քայլ առ քայլ. Ինչպես վարվել, եթե ապրանքը չի համապատասխանում
Եկեք քննարկենք, թե ինչպես պետք է գործել, երբ հայտնաբերում եք ապրանքի անհամապատասխանություն:
Առաջին քայլը՝ հավաքեք ապացույցները
Սա ամենակարևոր քայլն է։ Հավաքեք բոլոր հնարավոր ապացույցները, որոնք կհաստատեն ապրանքի անհամապատասխանությունը նկարագրությանը:
- Լուսանկարեք կամ տեսանկարեք ստացված ապրանքը՝ հստակ ցույց տալով թերությունները կամ տարբերությունները։
- Պահպանեք ապրանքի նկարագրության սքրինշոթերը կամ պատճենները այն կայքից կամ գովազդից, որտեղից կատարել եք գնումը։
- Պահպանեք գնման բոլոր ապացույցները՝ անդորրագրեր, պատվերի հաստատման էլեկտրոնային նամակներ, բանկային քաղվածքներ։
- Եթե հնարավոր է, նկարեք նաև առաքման փաթեթավորումը, հատկապես եթե վնասվածքները առաջացել են առաքման ժամանակ։
Երկրորդ քայլը՝ կապվեք վաճառողի հետ
Մի՛ շտապեք հուսահատվել։ Շատ դեպքերում խնդիրը հնարավոր է լուծել անմիջապես վաճառողի հետ՝ բարեկամական մթնոլորտում։
- Կապվեք վաճառողի հետ հնարավորինս շուտ (ցանկալի է գնման օրվանից հետո 14 օրվա ընթացքում)։
- Հստակ և քաղաքավարի բացատրեք խնդիրը, ներկայացրեք ձեր հավաքած ապացույցները։
- Ձևակերպեք ձեր պահանջը (փոխանակում, վերադարձ, գումարի փոխհատուցում)։
- Պահպանեք ձեր շփման բոլոր ապացույցները (էլեկտրոնային նամակներ, հաղորդագրություններ)։
Երրորդ քայլը՝ պահանջագիր ներկայացրեք
Եթե վաճառողի հետ բանավոր շփումը արդյունք չի տալիս, անցեք ավելի պաշտոնական քայլերի։
- Կազմեք գրավոր պահանջագիր՝ հղում կատարելով ՀՀ «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքին։
- Պահանջագրում հստակ նշեք ապրանքի տվյալները, գնման ամսաթիվը, հայտնաբերված անհամապատասխանությունը և ձեր պահանջը։
- Պահանջագրին կցեք բոլոր ապացույցների պատճենները։
- Պահանջագիրը վաճառողին հանձնեք անձամբ (ստացման նշումով) կամ ուղարկեք պատվիրված նամակով՝ ստացման ծանուցմամբ։
Չորրորդ քայլը՝ դիմեք համապատասխան մարմիններին
Եթե վաճառողը չի արձագանքում կամ մերժում է ձեր օրինական պահանջները, դուք կարող եք դիմել պետական մարմիններին։
- Դիմեք ՀՀ Սպառողների իրավունքների պաշտպանության պետական տեսչություն կամ Պարենային անվտանգության տեսչական մարմին (կախված ապրանքի տեսակից)։ Նրանք կուսումնասիրեն ձեր դիմումը և կձեռնարկեն համապատասխան գործողություններ։
- Որպես վերջին միջոց, կարող եք դիմել դատարան՝ ձեր իրավունքները պաշտպանելու համար։
Կարևոր խորհուրդներ, որպեսզի չհայտնվեք դժվար իրավիճակում
Ավելի լավ է կանխարգելել խնդիրները, քան հետո լուծել դրանք։ Ահա մի քանի պարզ խորհուրդներ՝ ձեր գնումները ավելի անվտանգ դարձնելու համար.
- Միշտ պահպանեք գնման ապացույցները. Անդորրագիրը կամ առցանց պատվերի հաստատումը ձեր լուռ փաստաբանն է։
- Ուշադիր կարդացեք նկարագրությունները. Մինչև գնում կատարելը, մանրամասն ուսումնասիրեք ապրանքի նկարագրությունը, բնութագրերը և չափսերը։
- Ուսումնասիրեք վերադարձի պայմանները. Յուրաքանչյուր խանութ կամ առցանց հարթակ ունի իր վերադարձի և փոխանակման քաղաքականությունը։ Ծանոթացեք դրանց հետ։
- Կարդացեք մյուս սպառողների կարծիքները. Հաճախ մյուսների փորձը կարող է ձեզ օգնել խուսափել սխալ գնումներից։
- Մի՛ վախեցեք հարցեր տալ վաճառողին. Եթե ապրանքի վերաբերյալ կան անհասկանալի կետեր, պարզաբանեք դրանք մինչև գնումը։
Հիշեք, որ ձեր սպառողի իրավունքները պաշտպանված են օրենքով, և դուք ունեք բոլոր գործիքները դրանք իրացնելու համար։ Մի՛ վախեցեք պաշտպանել ձեր շահերը։ Մենք պատրաստ ենք աջակցել ձեզ այս գործընթացում։
Եթե դուք բախվել եք նմանատիպ խնդրի և չգիտեք, թե որտեղից սկսել, կամ պարզապես ցանկանում եք ստանալ մասնագիտական խորհրդատվություն, մի՛ հապաղեք դիմել։ Ուղարկիր գնման ապացույցները՝ նախնական վերլուծության համար, և մենք կուսումնասիրենք ձեր դեպքը՝ առաջարկելով լավագույն լուծումները։
Օգտակար տեղեկատվություն
Երեխայի խնամքի իրավունք․ ինչ է որոշում դատարանը
Ամուսնալուծությունը բարդ և հուզականորեն ծանր գործընթաց է, հատկապես, երբ ներգրավված են երեխաները։ Այս դժվարին շրջանում ծնողների գլխավոր մտահոգությունը հաճախ դառնում է երեխաների ապագան՝ նրանց խնամքի, դաստիարակության և բարօրության ապահովումը։ Հայաստանում երեխայի խնամքի իրավունքը կարգավորվում է օրենքով, և դատարանը կենտրոնական դեր է խաղում այդ իրավունքների կիրառման հարցում։ Հասկանալը, թե ինչպես է դատարանը որոշում կայացնում երեխայի խնամքի […]
Բժշկական մերժում վիրահատությունից հետո․ ինչ անել
Վիրահատությունը բարդ և լարված փորձություն է ցանկացած մարդու համար։ Այն հույս է ներշնչում առողջության վերականգնման, իսկ հաճախ նաև կյանքի փրկության համար։ Սակայն, ի՞նչ անել, երբ հետվիրահատական շրջանում առաջանում են խնդիրներ, իսկ բժշկական անձնակազմը կարծես թե չի ցանկանում կամ չի կարողանում պատշաճ ուշադրություն դարձնել դրանց։ Ցավոք, հաճախ հանդիպում են իրավիճակներ, երբ վիրահատված անձինք բախվում են «բժշկական […]
Ինչպես ստանալ ապահովագրական հատուցում ավտովթարից հետո
Ավտովթարները, անկախ իրենց բարդությունից, միշտ էլ անցանկալի և սթրեսային իրադարձություններ են։ Բայց էլ ավելի սթրեսային է դառնում իրավիճակը, երբ վթարից հետո դուք չեք կարողանում ստանալ ձեզ հասանելի ապահովագրական հատուցումը։ Շատ վարորդներ հայտնվում են նմանատիպ իրավիճակում՝ չիմանալով, թե ինչպես պաշտպանեն իրենց իրավունքները և ինչ քայլեր ձեռնարկեն։ Հենց այստեղ է, որ մենք կօգնենք ձեզ հասկանալ՝ ինչպես ստանալ […]
Քրեական գործ հարուցվել է ձեր դեմ․ ինչ անել
Երբ անսպասելիորեն ստանում եք ծանուցում, որ **քրեական գործ է հարուցվել ձեր դեմ**, աշխարհը կարող է պարզապես շրջվել: Անհանգստությունը, շփոթությունը և անորոշությունը բնական զգացմունքներ են այսպիսի պահերին։ Սակայն, հիշեք, որ այս իրավիճակը, որքան էլ լինի բարդ, դեռևս անհուսալի չէ։ Ձեր առաջին քայլերը, որոնք կկատարեք այս լուրը ստանալուց անմիջապես հետո, կարող են կանխորոշել ամբողջ գործի հետագա ընթացքը։ […]
Ինչպե՞ս պահանջել չվճարված աշխատավարձը Հայաստանում
Աշխատանքը յուրաքանչյուրի կյանքի կարևորագույն մասն է, և դրա դիմաց արժանավայել վարձատրություն ստանալու իրավունքը՝ անքակտելի: Սակայն, ցավոք սրտի, հաճախակի չեն այն դեպքերը, երբ գործատուները տարբեր պատճառաբանություններով ուշացնում կամ ընդհանրապես չեն վճարում աշխատավարձը։ Այս իրավիճակը ոչ միայն ֆինանսական դժվարությունների, այլև հոգեբանական ծանրության պատճառ է դառնում աշխատակցի համար՝ ստիպելով իրեն զգալ անօգնական։ Սակայն հարկ է հիշել՝ դուք մենակ […]
Վթարային փոխադրման իրավական կողմերը Հայաստանում
Անկախ նրանից, թե դուք փորձառու վարորդ եք, թե բեռնափոխադրող ընկերության ներկայացուցիչ, ճանապարհին անակնկալ իրավիճակներից ոչ ոք ապահովագրված չէ։ Մեքենայի անսարքությունը, վթարը կամ որևէ այլ արտակարգ իրավիճակ կարող են ստիպել ձեզ դիմել վթարային փոխադրման իրավական կողմերին Հայաստանում։ Սա ոչ միայն անվտանգության, այլև լուրջ իրավական հետևանքներից խուսափելու կարևորագույն հարց է։ Ճիշտ գիտելիքները կօգնեն ձեզ գործել օրենքի սահմաններում, […]
Ալիմենտի գանձում․ երբ և ինչպես
Լինել միայնակ ծնող՝ հաճախ նշանակում է կրել երկու ծնողի պատասխանատվությունը մեկ անձի ուսերին։ Դա հերոսական գործ է, որը, սակայն, իր հետ բերում է բազմաթիվ մարտահրավերներ, հատկապես ֆինանսական առումով։ Երեխայի լիարժեք զարգացման և բարեկեցության ապահովումը պահանջում է զգալի ռեսուրսներ, և հաճախ մեկ ծնողի եկամուտները բավարար չեն լինում։ Հենց այստեղ է կարևորվում ալիմենտի գանձման հարցը՝ որպես օրինական […]
Դատապարտման սպառնալիք․ ինչպես նվազեցնել ռիսկերը
Արդարադատության համակարգի հետ շփումը, հատկապես երբ խոսքը վերաբերում է քրեական հետապնդման հնարավորությանը, կարող է լինել խիստ սթրեսային և անորոշություն առաջացնող: Հայաստանում, ինչպես և աշխարհի շատ երկրներում, քրեական գործընթացը լի է նրբություններով և ընթացակարգային պահանջներով, որոնց չիմացությունը կամ անտեսումը կարող է ճակատագրական հետևանքներ ունենալ: Դատապարտման սպառնալիքը իրականություն է, որին յուրաքանչյուր ոք կարող է բախվել՝ անկախ իր […]
Բժշկական մերժում վիրահատությունից հետո․ ինչ անել
Վիրահատությունը հաճախ մեր կյանքի ամենակարևոր և դժվարին պահերից մեկն է։ Մենք վստահում ենք մեր առողջությունը բժիշկներին՝ հույս ունենալով ապաքինվել և վերադառնալ բնականոն կյանքի։ Սակայն, ի՞նչ անել, եթե վիրահատությունից հետո ամեն ինչ այնպես չի ընթանում, ինչպես սպասվում էր, և դուք բախվում եք նոր կամ սրված խնդիրների, որոնք, կարծես թե, բժշկական սխալի կամ թերացման հետևանք են։ Այս […]
Ինչ իրավունքներ ունի գնորդը՝ չհասցված ապրանքի դեպքում
Առցանց գնումները դարձել են մեր առօրյայի անբաժան մասը։ Հարմար է, արագ է, և հաճախ՝ շահավետ։ Սակայն երբեմն, հաճելի սպասումների փոխարեն, բախվում ենք տհաճ անակնկալի՝ ապրանքը ուղղակի չի հասնում։ Սա ծանոթ իրավիճակ է շատերի համար, և հենց այդ պահին ծագում է կարևոր հարց՝ Ինչ իրավունքներ ունի գնորդը՝ չհասցված ապրանքի դեպքում։ Շատերը կարծում են, թե իրենք անզոր […]
Ի՞նչ անել, եթե ժառանգությունը բաժանվում է անարդար
Մեր կյանքում կորուստը ծանր փորձություն է, իսկ երբ այդ կորստին հաջորդում է ժառանգության շուրջ ընտանեկան վեճը, ցավն ու դառնությունը կրկնապատկվում են։ Ցավոք, Հայաստանում ժառանգության անարդար բաժանումը կամ դրա շուրջ ծագած տարաձայնությունները հազվադեպ երևույթ չեն։ Այդպիսի պահերին մարդիկ հաճախ մոլորվում են, չգիտեն՝ ում դիմել և ինչ քայլեր ձեռնարկել։ Մեր նպատակն է ձեզ տրամադրել հստակ ու հանգիստ […]
Ինչպես ծավալել բիզնեսը՝ պաշտպանելով ընկերության իրավական հիմքը
Հայաստանում ձեռնարկատիրական ոգին շարունակում է ծաղկել՝ բազմաթիվ հնարավորություններ բացելով փոքր և միջին բիզնեսի սեփականատերերի համար։ Սակայն, ինչպես ցանկացած ճանապարհորդություն, այնպես էլ բիզնեսի զարգացումը լի է մարտահրավերներով, որոնցից ամենակարևորը ընկերության իրավական հիմքի ամրությունն է։ Շատ ձեռներեցներ, կենտրոնանալով վաճառքի, մարքեթինգի կամ արտադրության վրա, երբեմն անտեսում են այս կենսականորեն կարևոր ասպեկտը։ Մինչդեռ, հենց իրավական ամուր հիմքն է այն […]