Երբևէ գնումներ կատարելիս հայտնվե՞լ եք այնպիսի իրավիճակում, երբ ձեր ստացած ապրանքը ոչ միայն չի համապատասխանում գովազդային նկարին, այլև բոլորովին այլ տեսք կամ որակ ունի։ Այդ զգացումը՝ հիասթափությունից մինչև անելանելիություն, ծանոթ է մեզանից շատերին։ Սակայն հարկավոր է իմանալ, որ Հայաստանում դուք ունեք հստակ սպառողի իրավունքներ, որոնք պաշտպանում են ձեզ նմանատիպ դեպքերում։ Մի՛ վհատվեք, եթե ապրանքը բնորոշ չէ նկարագրությանը. այս հոդվածում կպարզաբանենք, թե ինչպես կարող եք պաշտպանել ձեր շահերը։
Ի՞նչ է նշանակում «ապրանքը բնորոշ չէ նկարագրությանը»
Այս արտահայտությունը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ դուք գնում եք մի ապրանք, որը չի համապատասխանում վաճառողի կողմից տրամադրված տեղեկատվությանը՝ լինի դա նկարագրություն կայքում, գովազդային բրոշյուրում, թե վաճառողի բանավոր խոսքերում։
Հիմնական դեպքերը, երբ ապրանքը կարող է չհամապատասխանել նկարագրությանը.
- Այլ գույն կամ չափս. Պատվիրել եք կարմիր զգեստ, ստացել՝ կապույտ, կամ պատվիրել եք L չափս, ստացել՝ M։
- Տարբերվող հատկանիշներ. Ապրանքի նկարագրության մեջ նշված է, որ այն ունի որոշակի ֆունկցիա (օրինակ՝ անջրանցիկ է), սակայն իրականում այդ հատկությունը բացակայում է։
- Որակի անհամապատասխանություն. Նկարում կամ նկարագրության մեջ ապրանքը թվում է բարձրորակ նյութից պատրաստված, իսկ իրականում այն ցածրորակ է կամ ունի թերություններ։
- Կեղծում կամ կրկնօրինակ. Ներկայացվում է որպես օրիգինալ բրենդային ապրանք, բայց իրականում պարզվում է, որ կեղծ է։
- Թերի կամ վնասված ապրանք. Ապրանքը առաքվում է վնասված կամ թերի մանրամասներով, չնայած նկարագրության մեջ նշված էր որպես անթերի։
Ի՞նչ է ասում օրենքը. Ձեր իրավունքները Հայաստանում
Հայաստանի Հանրապետության «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքը հստակորեն սահմանում է ձեր իրավունքները նման իրավիճակներում։ Որպես սպառող՝ դուք ունեք իրավունքներ, որոնք պետք է իմանաք և օգտագործեք:
Ձեր հիմնական իրավունքները, եթե ապրանքը չի համապատասխանում նկարագրությանը.
- Փոխանակել ապրանքը. Դուք կարող եք պահանջել փոխանակել անորակ ապրանքը նույն մակնիշի (մոդելի, տեսակի) պատշաճ որակի ապրանքով։
- Փոխանակել այլ ապրանքով. Կարող եք պահանջել փոխանակել այլ մակնիշի (մոդելի, տեսակի) ապրանքով՝ համապատասխան վերահաշվարկով։
- Հատուցել թերությունները. Դուք կարող եք պահանջել, որ վաճառողն անհատույց վերացնի ապրանքի թերությունները կամ հատուցի ձեր կողմից դրանք վերացնելու ծախսերը։
- Գնի իջեցում. Կարող եք պահանջել ապրանքի գնի համաչափ իջեցում։
- Գումարի վերադարձ. Եթե վերոնշյալ տարբերակները ձեզ չեն բավարարում, դուք իրավունք ունեք հրաժարվել պայմանագրից և պահանջել ամբողջությամբ վերադարձնել ձեր վճարած գումարը։
Հիշեք, որ ոչ պարենային ապրանքի համար, եթե այն չի համապատասխանում նկարագրությանը կամ որակին, դուք կարող եք այդ պահանջները ներկայացնել վաճառողին 14 օրվա ընթացքում՝ չհաշված գնման օրը։ Իսկ թաքնված թերությունների դեպքում՝ ապրանքի երաշխիքային ժամկետի ընթացքում կամ, եթե երաշխիքային ժամկետ սահմանված չէ, ապա օրենքով նախատեսված ժամկետներում։
Քայլ առ քայլ. Ինչպես վարվել, եթե ապրանքը չի համապատասխանում
Եկեք քննարկենք, թե ինչպես պետք է գործել, երբ հայտնաբերում եք ապրանքի անհամապատասխանություն:
Առաջին քայլը՝ հավաքեք ապացույցները
Սա ամենակարևոր քայլն է։ Հավաքեք բոլոր հնարավոր ապացույցները, որոնք կհաստատեն ապրանքի անհամապատասխանությունը նկարագրությանը:
- Լուսանկարեք կամ տեսանկարեք ստացված ապրանքը՝ հստակ ցույց տալով թերությունները կամ տարբերությունները։
- Պահպանեք ապրանքի նկարագրության սքրինշոթերը կամ պատճենները այն կայքից կամ գովազդից, որտեղից կատարել եք գնումը։
- Պահպանեք գնման բոլոր ապացույցները՝ անդորրագրեր, պատվերի հաստատման էլեկտրոնային նամակներ, բանկային քաղվածքներ։
- Եթե հնարավոր է, նկարեք նաև առաքման փաթեթավորումը, հատկապես եթե վնասվածքները առաջացել են առաքման ժամանակ։
Երկրորդ քայլը՝ կապվեք վաճառողի հետ
Մի՛ շտապեք հուսահատվել։ Շատ դեպքերում խնդիրը հնարավոր է լուծել անմիջապես վաճառողի հետ՝ բարեկամական մթնոլորտում։
- Կապվեք վաճառողի հետ հնարավորինս շուտ (ցանկալի է գնման օրվանից հետո 14 օրվա ընթացքում)։
- Հստակ և քաղաքավարի բացատրեք խնդիրը, ներկայացրեք ձեր հավաքած ապացույցները։
- Ձևակերպեք ձեր պահանջը (փոխանակում, վերադարձ, գումարի փոխհատուցում)։
- Պահպանեք ձեր շփման բոլոր ապացույցները (էլեկտրոնային նամակներ, հաղորդագրություններ)։
Երրորդ քայլը՝ պահանջագիր ներկայացրեք
Եթե վաճառողի հետ բանավոր շփումը արդյունք չի տալիս, անցեք ավելի պաշտոնական քայլերի։
- Կազմեք գրավոր պահանջագիր՝ հղում կատարելով ՀՀ «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքին։
- Պահանջագրում հստակ նշեք ապրանքի տվյալները, գնման ամսաթիվը, հայտնաբերված անհամապատասխանությունը և ձեր պահանջը։
- Պահանջագրին կցեք բոլոր ապացույցների պատճենները։
- Պահանջագիրը վաճառողին հանձնեք անձամբ (ստացման նշումով) կամ ուղարկեք պատվիրված նամակով՝ ստացման ծանուցմամբ։
Չորրորդ քայլը՝ դիմեք համապատասխան մարմիններին
Եթե վաճառողը չի արձագանքում կամ մերժում է ձեր օրինական պահանջները, դուք կարող եք դիմել պետական մարմիններին։
- Դիմեք ՀՀ Սպառողների իրավունքների պաշտպանության պետական տեսչություն կամ Պարենային անվտանգության տեսչական մարմին (կախված ապրանքի տեսակից)։ Նրանք կուսումնասիրեն ձեր դիմումը և կձեռնարկեն համապատասխան գործողություններ։
- Որպես վերջին միջոց, կարող եք դիմել դատարան՝ ձեր իրավունքները պաշտպանելու համար։
Կարևոր խորհուրդներ, որպեսզի չհայտնվեք դժվար իրավիճակում
Ավելի լավ է կանխարգելել խնդիրները, քան հետո լուծել դրանք։ Ահա մի քանի պարզ խորհուրդներ՝ ձեր գնումները ավելի անվտանգ դարձնելու համար.
- Միշտ պահպանեք գնման ապացույցները. Անդորրագիրը կամ առցանց պատվերի հաստատումը ձեր լուռ փաստաբանն է։
- Ուշադիր կարդացեք նկարագրությունները. Մինչև գնում կատարելը, մանրամասն ուսումնասիրեք ապրանքի նկարագրությունը, բնութագրերը և չափսերը։
- Ուսումնասիրեք վերադարձի պայմանները. Յուրաքանչյուր խանութ կամ առցանց հարթակ ունի իր վերադարձի և փոխանակման քաղաքականությունը։ Ծանոթացեք դրանց հետ։
- Կարդացեք մյուս սպառողների կարծիքները. Հաճախ մյուսների փորձը կարող է ձեզ օգնել խուսափել սխալ գնումներից։
- Մի՛ վախեցեք հարցեր տալ վաճառողին. Եթե ապրանքի վերաբերյալ կան անհասկանալի կետեր, պարզաբանեք դրանք մինչև գնումը։
Հիշեք, որ ձեր սպառողի իրավունքները պաշտպանված են օրենքով, և դուք ունեք բոլոր գործիքները դրանք իրացնելու համար։ Մի՛ վախեցեք պաշտպանել ձեր շահերը։ Մենք պատրաստ ենք աջակցել ձեզ այս գործընթացում։
Եթե դուք բախվել եք նմանատիպ խնդրի և չգիտեք, թե որտեղից սկսել, կամ պարզապես ցանկանում եք ստանալ մասնագիտական խորհրդատվություն, մի՛ հապաղեք դիմել։ Ուղարկիր գնման ապացույցները՝ նախնական վերլուծության համար, և մենք կուսումնասիրենք ձեր դեպքը՝ առաջարկելով լավագույն լուծումները։
Օգտակար տեղեկատվություն
Բժշկական սխալ․ ինչ իրավունքներ ունի հիվանդը
Երբ հիվանդանում ենք, մեր առաջին բնական ցանկությունը լավանալն է, և մենք վստահում ենք մեր բժիշկներին՝ մեզ օգնելու այս դժվարին ճանապարհին։ Մենք հույս ենք դնում նրանց պրոֆեսիոնալիզմի, գիտելիքների և մարդկային մոտեցման վրա։ Սակայն երբեմն, ամենաբարի մտադրությունների դեպքում անգամ, իրադարձությունները կարող են շեղվել նախատեսված ուղուց։ Բժշկական սխալները, ցավոք, ամբողջ աշխարհում առողջապահության անբաժանելի մասն են, և Հայաստանը բացառություն […]
Անհամաձայնություն երեխաների խնամակալության հարցում․ ինչ անել
Երբ ընտանիքը բաժանվում է, ամենադժվարին ու ամենազգայուն հարցերից մեկը երեխաների ճակատագիրն է։ Այն ամենախոցելի հարցն է, որի շուրջ հաճախակի անհամաձայնություններ են առաջանում ծնողների միջև։ Անհամաձայնություն երեխաների խնամակալության հարցում․ ինչ անել, սա այն հարցն է, որը հուզում է բաժանվող կամ արդեն բաժանված շատ ծնողների։ Դուք մենակ չեք այս դժվարին իրավիճակում։ Ընտանիքի կազմալուծումը ինքնին սթրեսային է, և […]
Բժշկական մերժում վիրահատությունից հետո․ ինչ անել
Վիրահատությունը բարդ և պատասխանատու միջամտություն է, որին յուրաքանչյուրս դիմում է մեծ հույսերով և վստահությամբ բժիշկների հանդեպ։ Մենք հանձնում ենք մեր առողջությունը նրանց ձեռքը՝ ակնկալելով լավագույն արդյունքը։ Սակայն ի՞նչ անել, եթե վիրահատությունից հետո անսպասելի խնդիրներ են առաջանում, իսկ բժշկական անձնակազմը, ում վստահել եք, ինչ-ինչ պատճառներով մերժում է հետագա բուժումը կամ ցուցաբերում անբավարար ուշադրություն։ Այս իրավիճակը, որը […]
Ոչ որակյալ ծառայության վերադարձի իրավունք
Հաճախակի է պատահում, որ մենք վճարում ենք որոշակի ծառայության համար՝ ակնկալելով որակյալ արդյունք, սակայն ստանում ենք անորակ կամ թերի կատարում։ Սա ոչ միայն հիասթափեցնող է, այլև կարող է առաջացնել լրացուցիչ ֆինանսական կամ ժամանակի կորուստներ։ Շատերը, բախվելով նման իրավիճակի, չգիտեն, թե ինչպես վարվել և արդյոք ունեն իրավունք պահանջելու փոխհատուցում կամ խնդրի շտկում։ Սակայն, հարկ է իմանալ, […]
Ինչպես պաշտպանել ձեր իրավունքները՝ սխալ մեղադրանքի դեպքում
Երբևէ մտածե՞լ եք՝ ինչ կլինի, եթե հանկարծ ձեզ մեղադրեն մի բանի համար, որը չեք արել։ Այս մտավախությունը շատ իրական է, և դրանից ապահովագրված չէ ոչ ոք։ Հայաստանում, ինչպես ցանկացած իրավական պետությունում, յուրաքանչյուր քաղաքացի ունի իրավունքներ, որոնք պաշտպանված են օրենքով։ Սակայն իրավունքներն իմանալը մեկ բան է, իսկ դրանք արդյունավետորեն կիրառելը՝ բոլորովին այլ։ Հատկապես կարևոր է իմանալ՝ […]
Ինչպես ստանալ բնակության թույլտվություն Հայաստանում
Հայաստանը, իր հարուստ պատմությամբ, գեղատեսիլ բնությամբ և ջերմ մարդկանցով, ձեզ համար դարձել է ոչ միայն հյուրընկալ վայր, այլև տուն, որտեղ ցանկանում եք մնալ երկարաժամկետ։ Անկախ նրանից, թե դուք եկել եք աշխատանքի, սովորելու, բիզնես սկսելու, ընտանիքի հետ վերամիավորվելու կամ պարզապես այս հրաշալի երկրում ապրելու համար, առաջին և կարևորագույն քայլերից մեկը բնակության թույլտվություն ստանալն է։ Այս թույլտվությունը […]
Աշխատողի իրավունքները անհատ ձեռնարկատիրոջ մոտ
Հարգելի ընթերցող, աշխատանքային հարաբերությունները մեր կյանքի կարևորագույն մասն են, և հատկապես կարևոր է հասկանալ ձեր իրավունքները, երբ աշխատում եք անհատ ձեռնարկատիրոջ (ԱՁ) մոտ։ Շատերը կարծում են, որ ԱՁ-ների մոտ աշխատանքային իրավունքները տարբերվում են խոշոր կազմակերպությունների դեպքից, կամ որ ԱՁ-ները կարող են ավելի «ազատ» գործել։ Սա մոլորություն է։ ՀՀ աշխատանքային օրենսդրությունը հստակորեն սահմանում է աշխատողի իրավունքները […]
Ինչ անել, եթե գործատուն չի վճարում աշխատավարձը
Աշխատավարձը մեր ամենօրյա աշխատանքի և ջանքերի արդար հատուցումն է, մեր ընտանիքի կենսապահովման հիմքը։ Երբ գործատուն չի վճարում աշխատավարձը, դա ոչ միայն ֆինանսական ծանրություն է, այլև բարոյական ապտակ, որը կարող է քայքայել մարդու վստահությունը և ապագայի նկատմամբ հույսը։ Ցավոք, Հայաստանում այս խնդիրը բավականին տարածված է, և շատ աշխատողներ հայտնվում են անելանելի վիճակում՝ չիմանալով, թե ինչպես պաշտպանեն […]
Կտակի վավերականությունը վիճարկելու հիմքերը
Շատերն են հայտնվում այն իրավիճակում, երբ սիրելիի մահից հետո բացահայտվում է կտակ, որը լիովին հակասում է իրենց սպասումներին կամ զգացմունքներին՝ թողնելով նրանց զրկված ժառանգությունից: Այս պահին շատերն անօգնական են զգում, մտածելով, թե կտակը վերջնական ու անբեկանելի փաստաթուղթ է։ Սակայն իրավական տեսանկյունից դա միշտ չէ, որ այդպես է։ Կան իրավիճակներ, երբ հնարավոր է կտակի վավերականությունը վիճարկելու […]
Ինչ անել, եթե ձեզ մեղադրում են առանց ապացույցների
Կյանքում կարող են առաջանալ իրավիճակներ, երբ դուք հայտնվում եք բարդ ու անհասկանալի մի շրջապատում՝ առանց որևէ պատճառի կամ հիմնավորման։ Դա հատկապես ցավալի է, երբ խոսքը վերաբերում է անհիմն մեղադրանքներին։ Պատկերացրեք՝ ձեզ մեղադրում են մի արարքի համար, որը չեք կատարել, և չկան որևէ ապացույց՝ ձեր մեղքը հաստատելու համար։ Սա ոչ միայն սթրեսային է, այլև կարող է […]
Սպառողի իրավունքների խախտում խանութում
Պատկերացրեք՝ երկար սպասված գնում եք կատարում, տուն եք գալիս, բացում փաթեթը և հայտնաբերում, որ ապրանքը վնասված է։ Հիասթափություն, անորոշություն, գուցե նաև զայրույթ… Ի՞նչ անել այս իրավիճակում։ Արդյո՞ք պետք է պարզապես ընդունել դա և անցնել առաջ։ Բնավ ո՛չ։ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը հստակորեն պաշտպանում է սպառողների իրավունքները, և դուք անօգնական չեք։ Հատկապես վնասված ապրանք ստացած գնորդները հաճախ […]
Վնասի հատուցում քրեական գործով
Երբ դուք դառնում եք հանցագործության զոհ, հաճախակի առաջին բանը, որի մասին մտածում եք, արդարությունն է և մեղավորի պատիժը։ Սակայն իրավական համակարգը ոչ միայն պատժելու, այլև ձեզ՝ տուժող կողմին, աջակցելու համար է։ Ձեր կորուստները՝ նյութական թե բարոյական, չպետք է անհետևանք մնան։ Հենց այս հարցում է ձեզ օգնության հասնում վնասի հատուցումը քրեական գործով ինստիտուտը։ Սա ոչ միայն […]