Սպառողի իրավունքների խախտում խանութում

Պատկերացրեք՝ երկար սպասված գնում եք կատարում, տուն եք գալիս, բացում փաթեթը և հայտնաբերում, որ ապրանքը վնասված է։ Հիասթափություն, անորոշություն, գուցե նաև զայրույթ… Ի՞նչ անել այս իրավիճակում։ Արդյո՞ք պետք է պարզապես ընդունել դա և անցնել առաջ։ Բնավ ո՛չ։ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը հստակորեն պաշտպանում է սպառողների իրավունքները, և դուք անօգնական չեք։ Հատկապես վնասված ապրանք ստացած գնորդները հաճախ չգիտեն իրենց իրավունքների ամբողջ շրջանակը և ինչպես պետք է գործել։ Մեր այս հոդվածը ստեղծված է հենց ձեզ համար, որպեսզի դուք զգաք ձեր ուժը և կարողանաք արդյունավետորեն պաշտպանել ձեր շահերը խանութում սպառողի իրավունքների խախտումների դեպքում։

Ի՞նչ իրավունքներ ունի վնասված ապրանք ստացած գնորդը Հայաստանում

Երբ դուք խանութից գնում եք վնասված կամ անորակ ապրանք, ՀՀ «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքը ձեզ մի շարք հստակ իրավունքներ է վերապահում։ Կարևոր է իմանալ դրանք, որպեսզի կարողանաք ճիշտ քայլեր ձեռնարկել։

• Ապրանքի փոխարինում. Դուք իրավունք ունեք պահանջելու, որ վնասված ապրանքը փոխարինվի նույն մակնիշի (մոդելի, տեսակի) պատշաճ որակի ապրանքով։
• Գնման գնի նվազեցում. Եթե ապրանքի թերությունը չի խանգարում դրա օգտագործմանը, բայց նվազեցնում է դրա արժեքը, դուք կարող եք պահանջել գնման գնի համաչափ նվազեցում։
• Անվճար վերացում. Վաճառողը պարտավոր է անվճար վերացնել ապրանքի թերությունները կամ հատուցել դրանց վերացման համար ձեր կողմից կատարված ծախսերը։
• Պայմանագրի լուծում և գումարի վերադարձ. Սա ամենակարևոր իրավունքներից է։ Եթե ապրանքի թերությունը էական է կամ այն չի կարող վերացվել, դուք կարող եք հրաժարվել գնման պայմանագրից և պահանջել վճարված գումարի լրիվ վերադարձ։

Ոչ պարենային ապրանքները կարելի է վերադարձնել կամ փոխարինել գնման օրվանից 14 օրվա ընթացքում, եթե դրանք չեն օգտագործվել, պահպանված են դրանց ապրանքային տեսքը, սպառողական հատկությունները, կապարակնիքները, գործարանային պիտակները, ինչպես նաև կան ապացույցներ, որ տվյալ ապրանքը գնվել է տվյալ վաճառողից։ Իսկ թերությունների դեպքում ժամկետները կարող են ավելի երկար լինել՝ կախված երաշխիքային ժամկետից։

Առաջին քայլերը՝ վնասը հայտնաբերելուց հետո

Երբ հայտնաբերում եք վնասված ապրանք, մի խուճապեք և մի փորձեք ինքնուրույն շտկել խնդիրը, քանի որ դա կարող է դժվարացնել ձեր իրավունքների պաշտպանությունը։

1. Պահպանեք բոլոր փաստաթղթերը. Գնման անդորրագիրը, երաշխիքային կտրոնը կամ ցանկացած այլ փաստաթուղթ ձեր ամենակարևոր ապացույցն է։
2. Լուսանկարեք կամ տեսանկարահանեք վնասը. Սա անհերքելի ապացույց է, որն օգտակար կլինի վաճառողի հետ հաղորդակցվելիս։
3. Անմիջապես կապ հաստատեք վաճառողի հետ. Ավելի լավ է դա անել հնարավորինս շուտ՝ ցանկալի է գրավոր (օրինակ՝ էլ. փոստով կամ պահանջագիր ներկայացնելով)։

Ինչպե՞ս հավաքել ապացույցներ և ներկայացնել պահանջ

Ճիշտ ձևակերպված պահանջագիրը կրիտիկական է հաջող արդյունքի հասնելու համար։ Այն պետք է լինի հստակ, ամբողջական և իրավաբանորեն կոմպետենտ։

Փաստաթղթերի հավաքագրում

Նախքան պահանջ ներկայացնելը, համոզվեք, որ ձեզ մոտ կան հետևյալ փաստաթղթերը կամ դրանց պատճենները:

• Գնման անդորրագիրը կամ հաշիվ-ապրանքագիրը (դա հաստատում է գնման փաստը և ամսաթիվը)։
• Երաշխիքային կտրոնը (եթե ապրանքը երաշխիք ունի)։
• Ապրանքի տեխնիկական անձնագիրը կամ շահագործման հրահանգը (եթե կա)։
• Վնասված ապրանքի լուսանկարները կամ տեսանյութերը։
• Վաճառողի հետ նախկինում ունեցած նամակագրությունը (եթե եղել է)։

Պահանջի կազմումը

Պահանջագիրը պետք է ուղղված լինի վաճառողին կամ ապրանքի արտադրողին (կախված իրավիճակից)։ Այն պետք է պարունակի հետևյալ տեղեկությունները։

1. Ձեր տվյալները. Անուն, ազգանուն, հասցե, հեռախոսահամար, էլ. փոստ։
2. Վաճառողի տվյալները. Կազմակերպության անվանումը, հասցեն (նշված անդորրագրի վրա)։
3. Գնման մանրամասները. Ապրանքի անվանումը, գնման ամսաթիվը, գինը, անդորրագրի համարը։
4. Թերության նկարագրությունը. Հստակ և մանրամասն նկարագրեք, թե ինչն է վնասված կամ ինչ թերություն ունի ապրանքը, երբ է այն հայտնաբերվել։
5. Ձեր պահանջը. Հստակ նշեք, թե ինչ եք պահանջում՝ ապրանքի փոխարինում, գնի նվազեցում, անվճար վերանորոգում, թե գումարի վերադարձ։
6. Կից փաստաթղթերի ցանկը. Թվարկեք բոլոր փաստաթղթերը, որոնք կցում եք պահանջագրին։
7. Ամսաթիվ և ստորագրություն.

Պահանջագիրը կազմեք երկու օրինակից։ Մեկը տվեք վաճառողին կամ խանութի պատասխանատուին, իսկ մյուսի վրա խնդրեք նրանց ստորագրել և ամսաթիվ դնել՝ որպես ընդունման ապացույց։ Եթե հնարավոր չէ անձամբ ներկայացնել, ուղարկեք պատվիրված նամակով՝ հետադարձ ծանուցմամբ։

Ի՞նչ անել, եթե վաճառողը հրաժարվում է համագործակցել

Եթե վաճառողը հրաժարվում է կատարել ձեր օրինական պահանջները կամ չի պատասխանում ձեր դիմումին սահմանված ժամկետում, դուք կարող եք դիմել պետական մարմիններին։

• Սպառողների իրավունքների պաշտպանության պետական գործակալություն. Սա ՀՀ Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի իրավասության տակ գտնվող մարմին է, որն զբաղվում է սպառողների բողոքներով։ Դուք կարող եք դիմում ներկայացնել նրանց՝ կցելով բոլոր ապացույցները և վաճառողին ուղղված ձեր պահանջագրի պատճենը։
• Դատական կարգ. Եթե վերը նշված քայլերը արդյունք չեն տալիս, վերջին միջոցը դատարան դիմելն է։ Սա ավելի երկար և բարդ գործընթաց է, որի ժամանակ խորհուրդ է տրվում օգտվել փորձառու իրավաբանի օգնությունից։

Հիշեք, որ ձեր իրավունքները պաշտպանված են օրենքով, և դուք պետք է համարձակորեն օգտվեք դրանցից։ Մի վախեցեք պաշտպանել ձեր իրավունքները նույնիսկ այն դեպքում, եթե խանութը մեծ է կամ վաճառողը անկարծրահավատ։ Ձեր վճռականությունը և օրենքի իմացությունը ձեր լավագույն դաշնակիցներն են։

Եթե դուք հայտնվել եք նման իրավիճակում և անհրաժեշտ է ճիշտ կազմել ձեր պահանջը, մենք պատրաստ ենք օգնել։

Կազմեք վաճառողին ուղղված պահանջ։