Ինչ անել, եթե գործատուն անօրինական રીતે sizi işdən azad edib

Աշխատանքից անսպասելի ազատումը կարող է ցնցող և շփոթեցնող փորձ լինել, հատկապես, երբ թվում է, թե դա տեղի է ունեցել անօրինական կամ անհիմն կերպով։ Այդ պահին շատերն իրենց միայնակ են զգում՝ չիմանալով, թե ուր դիմել կամ ինչպես պաշտպանել իրենց իրավունքները։ Սակայն կարևոր է հիշել, որ Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգիրքը պաշտպանում է աշխատողներին գործատուի կողմից իրականացվող հնարավոր անօրինական գործողություններից։ Եթե դուք կարծում եք, որ ձեր անօրինական աշխատանքից ազատումը տեղի է ունեցել օրենքի խախտումներով, ապա այս հոդվածը կօգնի ձեզ հասկանալ ձեր հետագա քայլերը և պաշտպանել ձեր շահերը։

Ինչպես հասկանալ՝ արդյոք ազատումն անօրինական էր

Աշխատանքից ազատումը կարող է անօրինական համարվել, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ Աշխատանքային օրենսգրքի պահանջներին։ Հասկանալու համար, թե արդյոք ձեր դեպքը համապատասխանում է այդ չափանիշներին, անհրաժեշտ է քննել մի քանի հանգամանք։

Աշխատանքային օրենսգրքի հիմնական պահանջները

Աշխատանքային օրենսգիրքը հստակ սահմանում է աշխատանքային պայմանագիրը դադարեցնելու հիմքերը։ Դրանք կարող են լինել՝

• Աշխատողի նախաձեռնությամբ. Աշխատողն իրավունք ունի դադարեցնել պայմանագիրը՝ նախապես տեղեկացնելով գործատուին։
• Գործատուի նախաձեռնությամբ. Սա ամենակարևոր կետն է, որտեղ հաճախ տեղի են ունենում խախտումներ։ Գործատուն կարող է ազատել աշխատողին միայն հստակ սահմանված հիմքերով, օրինակ՝
  • Աշխատողի կողմից աշխատանքային պարտականությունների կոպիտ խախտում։
  • Կազմակերպության լուծարում կամ արտադրության ծավալների կրճատում։
  • Աշխատողի անհամապատասխանություն զբաղեցրած պաշտոնին։
• Կողմերի համաձայնությամբ կամ օրենքով սահմանված այլ դեպքերում։

Անօրինական ազատումը կարող է լինել այն դեպքում, երբ գործատուն չի պահպանել ազատման կարգը (օրինակ՝ չի տրամադրել օրենքով սահմանված ծանուցման ժամկետը), ազատման հիմքը չի համապատասխանում օրենքին, կամ ազատումը խտրական բնույթ է կրել (օրինակ՝ հղիության, արհմիության անդամակցության կամ այլ անձնական հատկանիշների պատճառով)։

Հավաքեք բոլոր փաստաթղթերը

Ձեր դեպքն ապացուցելու համար անհրաժեշտ է հավաքել բոլոր հնարավոր փաստաթղթերը և ապացույցները։ Սա կլինի ձեր գործի հիմքը։

• Աշխատանքային պայմանագիրը. Ուշադիր կարդացեք ձեր պայմանագրի բոլոր կետերը, հատկապես ազատմանը վերաբերող դրույթները։
• Աշխատանքի ընդունման և ազատման հրամանները. Սրանք հիմնական փաստաթղթերն են։
• Աշխատավարձի անդորրագրեր կամ քաղվածքներ. Դրանք կարող են ապացուցել ձեր աշխատավարձի չափը։
• Գործատուի հետ նամակագրությունը. Ցանկացած էլեկտրոնային նամակ, հաղորդագրություն կամ գրավոր այլ շփում, որը վերաբերում է ձեր աշխատանքին կամ ազատմանը։
• Աշխատանքային պարտականությունների նկարագրություն. Որպեսզի հնարավոր լինի համեմատել ձեր կատարած աշխատանքը և գործատուի կողմից ձեզ ուղղված մեղադրանքները (եթե այդպիսիք կան)։
• Այլ ապացույցներ. Վկաների ցուցմունքներ, աշխատանքային հաշվետվություններ կամ այլ փաստեր, որոնք կարող են հաստատել ձեր դիրքորոշումը։

Ձեր առաջին քայլերը՝ անօրինական աշխատանքից ազատման դեպքում

Ժամանակը կարևոր է։ Որքան շուտ սկսեք գործել, այնքան մեծ կլինեն ձեր շանսերը հաջողության հասնելու համար։

Փորձեք բանակցել գործատուի հետ

Մինչև իրավական գործընթաց սկսելը, երբեմն արդյունավետ է փորձել բանակցել գործատուի հետ։ Հնարավոր է, որ կան թյուրըմբռնումներ, կամ գործատուն պատրաստ լինի փոխհատուցել վնասը՝ խուսափելու համար դատական քաշքշուկից։ Նամակագրությունը պահպանեք գրավոր կամ էլեկտրոնային ձևով՝ որպես ապացույց։ Այս քայլը պետք է կատարել զգուշությամբ և հնարավորինս պրոֆեսիոնալ կերպով։

Մի ստորագրեք ոչինչ՝ առանց հասկանալու

Գործատուները հաճախ աշխատողներին առաջարկում են ստորագրել փաստաթղթեր, որոնք կարող են զրկել նրանց հետագա պահանջներ ներկայացնելու իրավունքից (օրինակ՝ կողմերի համաձայնությամբ աշխատանքային հարաբերությունները դադարեցնելու մասին համաձայնագիր)։ Մի ստորագրեք որևէ փաստաթուղթ՝ առանց դրանք մանրամասն կարդալու և, հնարավորության դեպքում, իրավաբանի հետ խորհրդակցելու։ Շատ կարևոր է հասկանալ յուրաքանչյուր կետի նշանակությունը։

Ժամկետները կարևոր են

ՀՀ Աշխատանքային օրենսգրքի համաձայն՝ աշխատանքից անօրինական ազատման կամ աշխատանքային հարաբերությունների դադարեցման հետ կապված վեճերով դատարան դիմելու համար սահմանված է մեկ ամսվա ժամկետ՝ աշխատանքային հարաբերությունների դադարեցման կամ աշխատանքից ազատելու մասին անհատական իրավական ակտը ձեռք բերելու օրվանից։ Այս ժամկետը շատ կարճ է, ուստի անհրաժեշտ է անմիջապես գործել և չհետաձգել իրավաբանական օգնություն փնտրելը։

Որտեղից փնտրել օգնություն

Եթե բանակցությունները չեն հանգեցնում արդյունքի, կամ դուք համոզված եք, որ ձեր իրավունքները խախտվել են, ապա անհրաժեշտ է դիմել համապատասխան մարմիններին։

Աշխատանքային տեսչություն

ՀՀ Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինը վերահսկում է աշխատանքային օրենսդրության պահպանումը։ Դուք կարող եք դիմել այս մարմնին՝ ներկայացնելով ձեր բողոքը և առկա ապացույցները։ Տեսչական մարմինը կիրականացնի ստուգում և, հայտնաբերելով խախտումներ, կարող է պարտավորեցնել գործատուին վերացնել դրանք։

Դատարան

Դատարանը աշխատանքային վեճերի լուծման հիմնական մարմինն է։ Եթե դուք ցանկանում եք վերականգնվել աշխատանքում, ստանալ պարտադիր պարապուրդի վճար կամ փոխհատուցում, ապա դատական հայց ներկայացնելը անխուսափելի է։ Դատարան դիմելու համար անհրաժեշտ է կազմել հայցադիմում, հավաքել բոլոր ապացույցները և ներկայացնել դրանք օրենքով սահմանված կարգով։

Իրավաբանական խորհրդատվություն

Անկախ այն բանից, թե որքան լավ եք ուսումնասիրել օրենքը, աշխատանքային իրավունքի ոլորտում մասնագիտացած իրավաբանի օգնությունը անգնահատելի է։ Մասնագետը կկարողանա մանրամասն գնահատել ձեր իրավիճակը, հայտնաբերել հնարավոր իրավական խախտումները, մշակել ռազմավարություն և ներկայացնել ձեր շահերը բոլոր մակարդակներում՝ սկսած գործատուի հետ բանակցություններից մինչև դատական քննություն։ Նրանք կօգնեն ձեզ խուսափել թանկարժեք սխալներից և կբարձրացնեն ձեր գործի հաջողության հավանականությունը։

Հիշեք, որ ժամանակը կարևոր է։ Մի՛ հետաձգեք ձեր իրավունքների պաշտպանությունը։ Եթե դուք բախվել եք նման իրավիճակի, միայնակ մի՛ մնացեք։ Մեր մասնագետները պատրաստ են օգնել ձեզ։

Կապվիր աշխատանքային իրավաբանի հետ և ստացիր դիմումի նախնական գնահատում։