Ընտանեկան բռնություն․ ինչ իրավունքներ ունի տուժողը

Ընտանեկան բռնությունը, ցավոք սրտի, շարունակում է մնալ մեր հասարակության ամենացավոտ խնդիրներից մեկը։ Շատերը կարծում են, թե դա ընտանիքի ներսում տեղի ունեցող անձնական հարց է, որին ոչ ոք չպետք է միջամտի։ Սակայն դա հեռու է ճշմարտությունից։ Ընտանեկան բռնությունը հանցագործություն է, որը ոչնչացնում է մարդկանց կյանքերը, քայքայում ընտանիքները և վնասում ամբողջ հասարակությանը։ Եվ ամենակարևորը՝ ոչ ոք իրավունք չունի կիրառել բռնություն ուրիշի նկատմամբ, անկախ հանգամանքներից։ Եթե դուք բախվել եք ընտանեկան բռնությանը, պետք է իմանաք, որ դուք մենակ չեք։ Հայաստանի Հանրապետությունում գործում են օրենքներ, որոնք պաշտպանում են ձեր իրավունքները, և դուք ունեք բոլոր գործիքները՝ դուրս գալու այդ դժվար իրավիճակից։ Այս հոդվածում մենք կքննարկենք, թե Ընտանեկան բռնություն․ ինչ իրավունքներ ունի տուժողը և ինչպես կարող եք պաշտպանել ձեզ ու ձեր սիրելիներին։

Ի՞նչ է ընտանեկան բռնությունը և ինչպես ճանաչել այն

Ընտանեկան բռնությունը միայն ֆիզիկական բռնությունը չէ, թեև այն ամենատեսանելին է։ Այն բռնության լայն շրջանակ է, որը կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով։ Կարևոր է ճանաչել դրանք, քանի որ հաճախ մարդիկ չեն էլ գիտակցում, որ բռնության զոհ են։

Ընտանեկան բռնության տեսակները.

• Ֆիզիկական բռնություն. Հարվածներ, հրումներ, ապտակներ, այրվածքներ, խեղդելու փորձեր կամ ցանկացած այլ գործողություն, որը հանգեցնում է մարմնական վնասվածքների կամ ցավի։
• Հոգեբանական (էմոցիոնալ) բռնություն. Սպառնալիքներ, վիրավորանքներ, նվաստացումներ, մանիպուլյացիաներ, մեկուսացում հասարակությունից, անընդհատ քննադատություն, վախի մթնոլորտի ստեղծում։ Սա կարող է լինել նույնքան ցավոտ, որքան ֆիզիկականը։
• Տնտեսական բռնություն. Ֆինանսական միջոցների նկատմամբ վերահսկողություն, աշխատելու կամ սովորելու արգելում, գումարներից զրկում, սննդի կամ հագուստի գնումը սահմանափակելը։ Սա զոհին դարձնում է կախված բռնարարից։
• Սեռական բռնություն. Ցանկացած սեռական գործողություն, որը կատարվում է առանց անձի համաձայնության, ներառյալ բռնաբարությունը կամ սեռական բնույթի այլ հարկադրանքը։

Հիշեք, որ բռնության ցանկացած ձև անթույլատրելի է։

Ձեր իրավունքները Հայաստանում. Օրենքը ձեր կողմից է

Հայաստանում գործում է հատուկ օրենք, որը նպատակ ունի պայքարել ընտանեկան բռնության դեմ և պաշտպանել զոհերին։

ՀՀ օրենքը «Ընտանեկան բռնության կանխարգելման, ընտանեկան բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի մասին»

Այս օրենքն ընդունվել է 2017 թվականին և սահմանում է ընտանեկան բռնության դեմ պայքարի հիմնական մեխանիզմները։ Այն սահմանում է զոհերի պաշտպանության հիմնական գործիքը՝ պաշտպանական հրամանը, ինչպես նաև նախատեսում է աջակցության ծառայություններ, ինչպիսիք են ապաստարանները և հոգեբանական օգնությունը։ Օրենքի հիմնական նպատակն է ապահովել, որ բռնության զոհերը չմնան անօգնական և ստանան անհրաժեշտ աջակցություն։

Պաշտպանական հրաման. Ձեր անվտանգության հիմքը

Պաշտպանական հրամանը իրավական փաստաթուղթ է, որը տրվում է բռնության ենթարկված անձի դիմումի հիման վրա և պաշտպանում է նրան բռնարարի հետագա գործողություններից։ Դա ձեր անվտանգության հիմքն է։

• Ի՞նչ է արգելում պաշտպանական հրամանը. Այն կարող է արգելել բռնարարին մոտենալ ձեզ, շփվել ձեզ հետ (անձնական, հեռախոսային, էլեկտրոնային), մտնել ձեր բնակության վայր, կամ սահմանափակել նրա շփումը երեխաների հետ։
• Ինչպե՞ս ստանալ. Պաշտպանական հրամանը կարող է տրվել ոստիկանության կամ դատարանի կողմից։ Կարող է լինել երկու տեսակի՝
  • Անհետաձգելի պաշտպանական հրաման. Տրվում է ոստիկանության կողմից անմիջապես, եթե կա անմիջական վտանգ ձեր կյանքին կամ առողջությանը։ Այն գործում է մինչև 20 օր։
  • Դատական պաշտպանական հրաման. Տրվում է դատարանի կողմից և կարող է գործել մինչև 6 ամիս։ Այն կարող է երկարացվել։

Պաշտպանական հրամանի խախտումը ենթադրում է լուրջ իրավական հետևանքներ բռնարարի համար, ներառյալ վարչական կամ քրեական պատասխանատվություն։

Ուրիշ իրավունքներ

• Ոստիկանություն զանգահարելու իրավունք (1-02). Ցանկացած բռնության դեպքում անմիջապես զանգահարեք ոստիկանություն։ Նրանք պարտավոր են արձագանքել ձեր կանչին։
• Բժշկական օգնություն ստանալու իրավունք. Եթե դուք ունեք ֆիզիկական վնասվածքներ, անպայման դիմեք բժշկի և հավաստագրեք դրանք։ Բժշկական փորձաքննությունը կարող է կարևոր ապացույց լինել։
• Ապաստարան կամ ապահով վայր ստանալու իրավունք. Կան կազմակերպություններ և ապաստարաններ, որոնք հատուկ աջակցություն են տրամադրում ընտանեկան բռնության զոհերին։
• Անվճար իրավական օգնություն ստանալու իրավունք. Դուք իրավունք ունեք ստանալ անվճար իրավական խորհրդատվություն և օգնություն՝ ձեր իրավունքները պաշտպանելու համար։

Գործնական քայլեր, որոնք կարող եք ձեռնարկել հիմա

Սահմանված իրավունքներից օգտվելու համար կարևոր է նաև իմանալ, թե ինչպես գործել գործնականում։

Փաստաթղթավորումը կարևոր է

Ցանկացած բռնության դեպքում հավաքեք հնարավորինս շատ ապացույցներ։ Սա կարող է լինել՝

• Ֆիզիկական վնասվածքների լուսանկարներ։
• Վիրավորական կամ սպառնացող հաղորդագրություններ, նամակներ։
• Բժշկական տեղեկանքներ և փորձաքննության եզրակացություններ։
• Վկաների ցուցմունքներ (եթե կան)։

Այս ամենը կօգնի ձեզ հիմնավորել ձեր դիմումը պաշտպանական հրաման ստանալու կամ քրեական գործ հարուցելու համար։

Անվտանգության պլան

Եթե դուք գտնվում եք բռնարարի հետ նույն տարածքում, կամ եթե կա վտանգի հավանականություն, մշակեք անվտանգության պլան.

• Պատրաստ եղեք արագ հեռանալու համար (փոքրիկ պայուսակ՝ կարևոր փաստաթղթերով, հագուստով, գումարով)։
• Ունեցեք ապահով վայր, ուր կարող եք գնալ (ընկերների, հարազատների տուն, ապաստարան)։
• Հավաստի անձանց (ընտանիքի անդամներ, ընկերներ) հետ կիսվեք ձեր իրավիճակով և խնդրեք նրանց աջակցությունը։
• Միշտ ձեզ մոտ պահեք հեռախոս՝ շտապ օգնություն կանչելու համար։

Միայնակ չեք. աջակցության ծառայություններ

Հայաստանում գործում են բազմաթիվ կազմակերպություններ, որոնք օգնում են ընտանեկան բռնության զոհերին։ Մի ամաչեք դիմել նրանց օգնությանը։ Դա ձեր ուժի դրսևորումն է, այլ ոչ թե թուլության։ Դուք կարող եք դիմել ոստիկանություն, շուրջօրյա թեժ գծերին, իրավապաշտպան կազմակերպություններին, հոգեբանական աջակցության կենտրոններին։ Նրանք կտրամադրեն ձեզ ինչպես իրավական, այնպես էլ հոգեբանական օգնություն և աջակցություն։

Հիշեք, որ դուք արժանի եք ապրել անվտանգ և առանց բռնության։ Ոչ ոք իրավունք չունի վնասել ձեզ կամ ձեր սիրելիներին։ Հայաստանի Հանրապետության օրենքները ձեր կողմից են, և դուք ունեք բոլոր գործիքները՝ պաշտպանելու ձեր իրավունքները։ Մի վախեցեք քայլեր ձեռնարկել, քանի որ ձեր անվտանգությունը և բարեկեցությունը առաջնահերթ են։

Առաջին և ամենակարևոր քայլերից մեկը պաշտպանական հրաման ստանալն է, որը կապահովի ձեր անվտանգությունը։ Մենք պատրաստ ենք աջակցել ձեզ այս հարցում։

Պատվիրիր պաշտպանական հրամանի արագ իրավական ձև և սկսիր քո ճանապարհը դեպի անվտանգ ապագա։